به گزارش بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج) شهرستان دزفول: حجتالاسلام محمدرضا زارع مدیر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج) شهرستان دزفول مقالهای با عنوان «بهار شکوفایی و علم و صنعت» ارائه داده است که امید است مورد استفاده دانشپژوهان علوم مهدوی قرار گیرد.
متن مقاله:
برخلاف گمان باطل افرادی که تشکیل حکومت مهدوی را مایه عقبگرد بشر به شیوههای زندگی اولیه معرفی میکنند، عصر حکومت جهانی امام زمان علیهالسلام، دوران شکوفایی بشر در ابعاد مختلف از قبیل صنعت، تکنولوژی و توسعه همهجانبه است؛
به گونهای که در پیشرفتهای صنعتی و تکنولوژی، تحولی بسیار عظیم رخ خواهد داد که با توجه به روایات، میتوان آن را بینظیرترین ایام بشری در زمینههای مختلف نام برد. در این مقاله بر آن هستیم تا مختصری از زوایای گوناگون پیشرفت بشر را بر مبنای روایات به تصویر کشیم.
الف: دانش و حکمت
1. امام عصر عجلاللهتعالیفرجهالشریف
آن امام همام، خود عالِمی است که کسی دانشمندتر و حکیم تر از او نیست، زیرا در روایتی آمده است: «همانا علم به احکام خدا و سنت پیغمبر صلیاللهعلیهوآله در دل حضرت مهدی عجلاللهتعالیفرجهالشریف میروید؛ همان طور که در زمین زراعت، بهترین روییدنیها میروید». [1]
راهبی از امام کاظم علیهمالسلام درباره هشت حرفی که از آسمان نازل شد و چهار حرف آن در زمین ظاهر شد و چهار حرف دیگر در هوا معلق ماند، پرسید: آنها بر چه کسی فرود آید و چگونه تفسیر خواهد کرد؟ امام در پاسخ فرمود: «بر قائم ما که خداوند آنها را بر او نازل مینماید و او تفسیر خواهد کرد و نیز چیزی را بر او فرو فرستد که بر هیچ یک از صدیقان و رسولان و هدایت شوندگان نازل نکرده است» [2]
2. بندگان و مؤمنان
امیرمؤمنان علیهمالسلام فرمود: «علم و دانش بیست و هفت حرف است، تمام آنچه پیامبران الهی آوردهاند، دو حرف (شعبه) بیشتر نبوده و در طول تاریخ مردم تاکنون جز دو حرف را نشناختهاند. اما هنگامی که قائم ما قیام کند، بیست و پنج حرف دیگر را آشکار میسازد و در میان مردم منتشر میکند، سپس دو حرف دیگر را به آن ضمیمه
میکند، تا بیست و هفت حرف کامل و منتشر شود». [3] با توجه به این حدیث و احادیث دیگر، پیشرفت سریع علم در عصر ظهور امام بیش از دوازده برابر خواهد بود.
در حدیث دیگر از امام باقر علیهالسلام سوال شد، معنای این حدیث که امام زمان عجلاللهتعالیفرجهالشریف بیست و هفت حرف را کامل میکند چیست؟ ایشان میفرماید: «هنگامی که قائم ما قیام کند، دستش را بر سر بندگان میگذارد و خداوند عقول آنها را کامل و افکارشان را پرورش داده، تکمیل میکند». [4] در پرتو ارشاد و هدایت حضرت مهدی ععجلاللهتعالیفرجهالشریف و با عنایت او مغزها در مسیر کمال به حرکت در میآیند و اندیشهها شکوفا میشوند و تمام کوتهبینیها و تنگ نظریها و افکار پست برطرف میگردد و مردمی دوراندیش، بلند نظر، با افکاری باز و سینههایی گشاده و همتی والا و بینشی وسیع، پرورش مییابند.
در روایتی آمده است که در زمان آن حضرت آن قدر به مردم حکمت داده خواهد شد که زن در خانه خود با استفاده از کتاب خدا و سنت رسولالله صلیاللهعلیهوآله قضاوت میکند. [5]
ب. صنعت و تکنولوژی
از روایات بسیاری چنین برداشت می شود که با عنایت امام مهدی عجلاللهتعالیفرجهالشریف علاوه بر علم و آگاهی افراد و تکامل عقول بشری، در زمینه اختراعات، اکتشافات و صنایع، گستردگی بسیار ایجاد خواهد شد، به گونهای که تا به آن روز هیچ انسانی چنین پیشرفتی را به چشم ندیده است و به طور کلی دانش و صنعت در آن روزگار، با علم و صنعت کنونی فرسنگها فاصله خواهد داشت. در ذیل به برخی از وجوه این پیشرفت ها اشاره میکنیم:
1. ساخت وسایل پیشرفته حمل و نقل
امام باقر علیهالسلام می فرماید: «برای صاحب و سرور شما مهدی عجلاللهتعالیفرجهالشریف آن وسیله سرکش ذخیره شده است. راوی گوید: گفتم منظور از وسیله سرکش چیست؟ امام فرمود: ابری است که در آن غرش رعد و شدت صاعقه یا برق است، او بر این وسیله سوار میشود، آگاه باشید او بزودی به وسیله ابرها به آسمانها و زمینهای هفت گانه صعود میکند». [6] مسلّماً منظور از ابر، این ابر معمولی نیست، زیرا ابرهای معمولی وسیلهای نیستند که بتوان با آنها سفر فضایی کرد، آنها در جو نزدیک زمین در حرکتند و با زمین فاصله چندانی ندارند و نمیتوانند از آن بالاتر روند، بلکه اشاره به وسیله فوقالعاده سریع السیری است که در آسمان به صورت تودهای فشرده از ابر به نظر میرسد، غرشی همانند رعد، قدرت و شدتی همچون صاعقه و برق دارد و به هنگام حرکت، دل آسمان را با نیروی فوق العاده خود میشکافد، همچنان به پیش میرود و میتواند به هر نقطهای از آسمان حرکت کند.
به هر حال، آنچه از این حدیث و امثال آن استفاده میشود، این است که نه تنها موضوع عقب گرد صنعتی در عصر ظهور در کار نیست؛ بلکه به عکس سخن از پیشرفت خارقالعاده و تحول علمی در میان است که به موازات آن باید تکامل در همه زمینهها صورت گیرد. [7]
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله درباره چگونگی حمل و نقل در آن روزگار میفرماید: «پس از شما اقوامی خواهند آمد که زمین زیر پایشان پیموده می شود... و درهای جهان به رویشان باز می گردد... زمین در کمتر از یک چشم به هم زدن طی میشود به گونهای که اگر کسی از آنان بخواهد شرق تا غرب زمین را در لحظهای بپیماید، این کار را انجام میدهند». [8]
2. پیشرفت فنآوری در ارتباطات
امام صادق علیهالسلام میفرماید: «هنگامی که قائم عجلاللهتعالیفرجهالشریف ما قیام کند، خداوند آنچنان گوش و چشم شیعیان ما را تقویت میکند که میان آنها و قائم نامهرسان نخواهد بود، با آنها سخن میگوید و سخنش را در همان لحظه می شنوند و او را می بینند، در حالی که او در مکان خویش است». [9] بر اساس این روایت، وسایل انتقالی صدا و تصویر به طور همگانی و ساده و آسان در اختیار همه پیروان امام قرار می گیرد، آنچنان که چیزی به نام اداره پست، امری زاید محسوب می گردد و همه دستورها و برنامهها با سیستم شهود و حضور ابلاغ و اجرا می شود.
امام صادق علیهم السلام پیرامون چگونگی ارتباط در روزگار امام عصر میفرماید: «در روزگار حضرت قائم عجلاللهتعالیفرجهالشریف مؤمن در شرق زمین، برادرش را که در غرب زمین است می بیند، همچنین مؤمنی که در غرب است، برادرش را که در مشرق است مشاهده می کند». [10] این روایت و روایات مشابه با توجه به اختراع تلفن تصویری، بیشتر قابل درک است. البته روشن نیست که آیا همین روش ارتباطی به گونه ای گسترش می یابد که در همه جهان، مردم بتوانند از آن استفاده کنند، یا اینکه سیستم پیشرفتهتری جای آن را می گیرد و یا اینکه مطلب دیگری فوق اینهاست. [11]
بنابراین ارتباط مستقیم نه تنها در سطح حکومت، بلکه در سطح جهانی، عملی می شود و پیوندهای ظاهری و جسمانی و ارتباطهای معنوی دلها را استحکام می بخشد، آن گونه که جهان به راستی به شکل یک خانه و مردمش همچون اهل یک خانواده خواهند بود.
البته نباید تصور کرد که کارها و امورات امام زمان عجلاللهتعالیفرجهالشریف به صورت معجزه آسا و بدون اسباب و عوامل مادی عادی انجام گیرد. بلکه اینها نتیجه پیشرفتهایی است که محصول تکامل علمی عصر بعد از ظهور است. زندگی بشر در این عالم، قطعاً باید مطابق سنن طبیعی باشد، نه به طور اعجاز که امری استثنایی و برای موارد ضروری است. [12] در این زمینه روایتی از امام محمد باقر علیهمالسلام نقل شده است که شخصی به ایشان عرض کرد: می گویند زمانی که امام مهدی علیهالسلام قیام کند، همه امور بر وفق مراد او خواهد بود. حضرت فرمود: «هرگز چنین نیست، قسم به آن کس که جانم در دست اوست، اگر بنا بود برای کسی کارها خود به خود و بدون عوامل مادی انجام شود، همانا برای رسول خدا چنین میشد» [13]
پیشرفت فوقالعاده علم و صنعت در عصر ظهور، واقعیت یا تخیل؟
برخی ناباوران بر آن هستند که بگویند چگونه امکان دارد با آمدن منجی زمان، حضرت مهدی علیهالسلام، چنین پیشرفتهایی به سرعت صورت بگیرد، در حالی که در هیچ زمانی چنین چیزی نبوده است؟ آنها طعنه میزنند که این نگاه مسلمانان به آخرالزمان خیال و توهمی بیش نیست. در پاسخ به این سئوال چند جواب میتوان ارائه داد که به اختصار به برخی از آنها میپردازیم:
اولاً، علم انبیای الهی و امامان معصوم از جانب خداوند متعال است. در قرآن شریف آمده است که هر دانشی در عالم از خدای متعال است و تا او نخواهد به کسی افاضه نمی شود: (وَ لا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِما شاء). [14]
خداوندی که عالم مطلق بوده و به همه چیز آگاهی دارد و هیچ چیز در جهان آفرینش از او پنهان و پوشیده نیست و به آنچه در نهاد مخلوقات است و از حرکات دقیق چشمها و اسرار و رموز نهانی سینهها باخبر است، اراده نموده است که این علم را در اختیار برخی از بندگان مقرب خود، از جمله پیامبر صلیاللهعلیهوآله و امامان معصوم علیهمالسلام قرار دهد: (وَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَیْکَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ عَلَّمَکَ ما لَمْ تَکُنْ تَعْلَم). [15] و خداوند کتاب و حکمت بر تو نازل کرد و آنچه را نمىدانستى به تو آموخت. بنابراین، چنین امری از نظر نقل و عقل بعید نیست.
ثانیاً، گرچه علوم تجربی جامعه بشری، تاکنون موفق به چنین پیشرفتهایی که در عصر ظهور بیان شده نرسیده است، اما دلیلی نداریم که در آینده نتواند به چنین توفیقی دست یابد، چنان که پیشرفتهای علمی امروز، در خیال گذشتگان نیز نمی آمد، در حالی که امروزه شاهد پیشرفتهای بسیاری هستیم، به علاوه اینکه همان گونه که مشاهده میشود، علم روز به روز به رشد خود ادامه می دهد و سرانجام در این مسیر تکاملی با آمدن حضرت ولی عصر عجلاللهتعالیفرجهالشریف به کمال خویش خواهد رسید.
پی نوشتها:
[1]. شیخ صدوق، کمال الدین، ج2، ص653، ح18؛ محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج52، ص217-218، ح16.
[2]. منتهی الآمال، حالات امام کاظم علیهالسلام اواخر فصل دوم.
[3]. بحار الانوار، ج2، ص336، ح73؛ الخرائج و الجرائح، ج2، ص841.
[4]. بحار الانوار، ج52، ص328.
[5]. غیبت نعمانی، ص158،
[6]. الاختصاص، ص199؛
[7]. ر. ک: سیمای آفتاب، ص293.
[8]. فردوس الاخبار، ج2، ص449؛ احقاق الحق، ج13، ص351.
[9]. کافی، ج8، ص241، ح329؛
[10]. بحار الانوار، ج52، ص391
[11]. نشانه هایی از دولت موعود، ص228.
[12]. ر. ک: سیمای آفتاب، ج3، ص294.
[13]. الغیبة، باب 15، ح2.
[14]. بقره/55.
[15]. نساء/113.
تاریخ انتشار در سایت: ۱۶ شهریور ۱۳۸۹
منبع: / روزنامه / رسالت ۱۳۸۹/۶/۹
نویسنده : محمد رضا زارع
